فهرست مطالب

عنوان

شماره صفحه

خلاصه

1

فصل اول: مقدمه

1-1 پيشگفتار

3

1-2 كليات

4

1-2-1 حساسيت كانتراست چيست ؟

4

1-2-2 حساسيت كانتراست

4

1-2-3 كانتراست چيست ؟

5

1-2-4 چه ميزان روشنايي بايد مورد استفاده قرار گيرد ؟

6

1-2-5 اندازه گيري حدت بينايي

6

1-2-6 منحني عمل حساسيت كانتراست

8

1-2-7 عوامل موثر بر منحني عمل حساسيت كانتراست

9

1-2-7-1 شكل و ماهيت موج

9

1-2-7-2 ميزان روشنايي

9

1-2-7-3 طول بار

10

1-2-7-4 اندازه مردمك

10

1-2-7-5 سن

10

1-2-7-6 مدت ارائه

10

1-2-7-7 تاثير بيماريها و اختلالات

1-2-7-7-1 تاثير كاتاراكت بر حساسيت كانتراست

11

12

1-2-7-7-2 تاثير گلوكوم بر حساسيت كانتراست

12

1-2-7-7-3 تاثير بيماريهاي رتين بر حساسيت كانتراست

12

1-2-7-7-4 تاثير داروها

14

1-2-7-7-5 نقايص اپتيكي

14

1-2-8 تغييرات وابسته به سن در حساسيت كانتراست

16

1-2-9 روش هاي ارائه كانتراست

18

1-2-9-1 چارتهاي چاپي

18

1) چارت آردن گريتينگ

19

2) چارت كانتراست Vistech vision C.test sys

20

3 )چارت كانتراست ريگان

21

4 )چارت حساسيت كانتراست كم كمبريج

21

5 )چارت كانتراست پلي رابسون

23

           فصل دوم: مروري بر مطالعات گذشته

2-1 بررسي متون

27

                                            فصل سوم:روش كار

3-1 روش كار

33

3-1-1 جمعيت مورد مطالعه

3-1-2 روش جمع آوري اطلاعات                                                                                  

33

34

3-1-3 زمان اجراي مراحل تحقيق

35

3-1-4 روش تجزيه و تحليل اطلاعات

35

3-1-5 اهداف

35

3-1-6 فرضيات

                                       فصل چهارم : نتايج

36

4-1 معرفي متغيرها

38

4-1-1 جنس            

38

4-1-2 سن

4-1-3 حساسيت كانتراست چشم راست

4-1-4 حساسيت كانتراست چشم چپ

39

40 

41

4-1-5 حساسيت كانتراست دوچشمي                                                                                     42

4-1-6 عدسي اصلاح كننده عيوب انكساري چشم راست

4-1-7 عدسي اصلاح كننده عيوب انكساري چشم چپ

43

43

4-2  آزمون ها                                                                                                            

44

4-2-1 آزمون T

4-2-1-1 آزمون  T براي مقايسه حساسيت كانتراست چشم چپ در گروه هاي سني

4-2-1-2 آزمون  T براي مقايسه حساسيت كانتراست چشم راست در گروه هاي سني

4-2-1-3 آزمون  T براي مقايسه حساسيت كانتراست دوچشمي در گروه هاي سني

4-2-1-4 آزمون T براي فرض برابري ميزان حساسيت كانتراست در چشم چپ در دو گروه زن ومرد

4-2-1-5 آزمون T براي فرض برابري ميزان حساسيت كانتراست در چشم راست در دو گروه زن ومرد

4-2-1-6 آزمون T براي فرض برابري ميزان حساسيت  كانتراست دو چشمي در دو گروه زن ومرد

4-2-1-7 آزمون T براي فرض برابري ميزان حساسيت كانتراست چشم چپ با عيوب انكساري اصلاحي

4-2-1-8 آزمون T براي فرض برابري ميزان حساسيت كانتراست چشم راست با عيوب انكساري اصلاحي

4-2-2 آزمون همبستگي

4-2-2-1 آزمون همبستگي حساسيت چشم راست و سن

4-2-2-2 آزمون همبستگي حساسيت چشم راست و سن

4-2-2-3 آزمون همبستگي حساسيت دو چشمي و سن

                                        فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري

5-1 حساسيت كانتراست در گروه هاي سني مختلف       

5-2 رابطه حساسيت كانتراست با افزايش سن

5-3 رابطه حساسيت كانتراست و جنس

5-4 مقايسه حساسيت كانتراست تك چشمي و دو چشمي

5-5 رابطه عيوب انكساري اصلاح شده و حساسيت كانتراست

5-6 نتيجه گيري

44

44

44

45

45

46

46

47

47

47

48

48

49

51

51

52

53

54

55

56

خلاصه

هدف : تعيين تغييرات حساسيت كانتراست با افزايش سن .

روش كار : از ميان 110 مراجعه كننده به كلينيك بينايي سنجي پس از توضيح كامل پروژه و گرفتن رضايت اطلاعات شامل : سن ، جنس گرفته شده و در پرسشنامه مربوطه ثبت گرديد .

در مرحله بعد معاينات گرفتن ديد بدون عينك ، رفركشن توسط رتينوسكوپ استاتيك ، بررسي ديد با اصلاح انجام شده و از ميان بيماراني كه با اصلاح ، ديد كامل داشته اند تست حساسيت كانتراست پلي رابسون ابتدا تك چشمي و سپس دوچشمي در شرايط نوري     گرفته شد و نتايج بررسي شد.

نتايج :بر اساس آزمون      T     ميزان حساسيت كانتراست چشم راست، چپ و دوچشمي در گروههاي سني مختلف تفاوت معني داري داشت . 

(P-Value      چشم راست = 002/0 ؛ P-Value      چشم چپ = 003/0 ؛ P-Value  دوچشمي = 000/0 )

نتيجه گيري : از ميان فاكتورهاي بررسي شده بين سن و تغييرات حساسيت كانتراست ارتباط معكوس وجود دارد به طوري كه هر چه سن افزايش مي يابد اندازه حساسيت كانتراست كاهش مي يابد ، همچنين مقدار حساسيت كانتراست دوچشمي بيشتر از تك چشمي مشاهده شد .

در اين پژوهش بين جنس ، عيوب انكساري اصلاح شده و مقدار حساسيت كانتراست با افزايش سن ارتباطي پيدا نشد .

1-1 . پيشگفتار :

از‌آنجائيكه طيف وسيع تست هاي موجود براي ارزيابي سيستم بينايي نشان دهنده عملكرد كامل سيستم بينايي نيست اگرچه تستهايي مثل حدت بينايي ، ديد رنگ و .... اطلاعات زيادي به ما مي دهد ، با اين حال توصيه مي شود كه تست هاي حساسيت كانتراست نيز به عنوان يكي از تستهاي روتين در معاينات كلينيكي به اجرا درآيد . به طوري كه مشخص شده تستهاي حساسيت كانتراست در بيماران دچار بيماري [1]MS ، كاتاراكت و گلوكوم بيشتر از تستهاي حدت بينايي در تشخيص و بررسي عملكرد بينايي موثر است .

همچنين در افراد نرمال بدون مشكلات پاتولوژيك كه از كاهش و عملكرد سيستم بينايي شكايت دارند نيز ، با انجام تستهاي حساسيت كانتراست مي توان اظهار نظر دقيق تري نسبت به وضعيت بينايي آنها داشت ؛ لذا درصدد برآمديم مجموعه اي از اطلاعات راجع به اين تست را جمع آوري كنيم .

2-1. كليات :

1-2-1. حساسيت كانتراست[2] چيست ؟

حساسيت كانتراست توانايي ديدن جزئيات در مراتب كم كانتراست را اندازه گيري مي كند .  اطلاعات بينايي به خصوص در مراتب كم كانتراست بسيار حائز اهميت است :

1)  در جهت يابي و حركت در جايي كه نياز به ديدن اشياء ذره بين در نور كم دارد . همچنين هنگام پايين آمدن از پله ها - در ترافيك . در موقعيت حساس در نور كم به عنوان مثال ديدن به هنگام گرد و غبار ، باران و مه ، ريزش برف و شب هنگام .

2)  در انجام كارهاي روزمره مواقعي كه موارد متعددي از كارهاي بينايي در كانتراست كم نياز است . مثل بريدن پياز روي سطحي با رنگ روشن ، ريختن قهوه در ليوان تيره ، بررسي كيفيت اتو كردن .

3)  در كارهاي نزديك بينايي مثل خواندن يا نوشتن وقتي اطلاعات در كانتراست كم باشد مثل كيفيت هاي پايين صفحات كپي شده .

1-2-2. حساسيت كانتراست

معكوس آستانه كانتراست است عدد 1 تقسيم بر كمترين كانتراستي كه اشكال يا خطوط قابل تشخيص باشند .

اگر شخصي بتواند جزئيات را در كانتراست هاي پايين ببيند حساسيت كانتراست اين فرد بالاست و بر عكس . بسته به ساختار محركي كه در اندازه گيري استفاده مي شود – درجات مختلف اندازه و نشانه ها – حساسيت كانتراست فرد ارزش گذاري متفاوت را كسب مي كند .

1-2-3. كانتراست چيست ؟

كانتراست با تفاوت در روشنايي ميزان نور منعكس شده از دو سطح منطبق بر هم به وجود مي آيد .

كانتراست به روش هاي مختلف ساده اي تعريف مي شود :

در كارهاي كلينيكي بيشتر از فرمول مايكلسون Michelson استفاده مي كنيم :

هم چنين تعريف وبر ( Weber ) نيز در مورد كانتراست به كار مي رود :

هنگاميكه سطح تيره تر سياه باشد و هيچ نوري را منعكس نكند كسر مساوي يك مي باشد . معمولا كسر كانتراست در عدد 100 ضرب شده و با درصد بيان مي شود . بنابراين حداكثر كانتراست 100 درصد است .

علامتهاي چارتهاي حدت بينايي نزديك حداكثر ميزان كانتراست هستند . اگر كمترين كانتراست ديده شده 5 درصد باشد حساسيت كانتراست 20=5/100 اگر پايين ترين كانتراست ديده شده توسط فرد 6/0 درصد باشد حساسيت كانتراست 170=6/0/100 است

هيچ توافق بين المللي در مورد تعريف ميزان كانتراست چارتهاي حدت بينايي وجود ندارد . بنابراين توليدات مختلف اين چارتها كانتراست هاي متفاوتي را دارد .

1-2-4. چه ميزان روشنايي بايد مورد استفاده قرار گيرد ؟

يك توافق بين المللي ميزان روشنايي تستهاي حساسيت كانتراست وجود ندارد اما توافقي براي تستهاي حدت بينايي موجود است كه طبق آن ميزان روشنايي برابر يا بالاتر از 85 كندل بر متر مربع مي باشد .

در فصل 4 ابتدا متغيرها معرفي شده سپس آزمون هاي لازم انجام شد و همبستگي هاي بين متغيرها مورد بررسي قرار گرفت ، حال در اين فصل به بحث و نتيجه گيري در مورد اهداف و فرضيات اين تحقيق مي پردازيم :

5-1. حساسيت كانتراست در گروه هاي سني مختلف طبق تحقيق MANTYJARVI ⁽⁶⁴⁾

اختلاف معني داري در مقدار لگاريتم حساسيت كانتراست در تمام گروههاي سني مختلف مشاهده شد به غير از چشم چپ در فاصله 1 متري همين طور كه در مطالعه ما نيز ، اختلاف معني دار آماري در تمام گروه هاي سني در چشم راست ، چشم چپ و دو چشمي در فاصله 1 متري مشاهده شد كه تاييد كننده تحقيق فوق مي باشد .

5-2. رابطه حساسيت كانتراست با افزايش سن :

در مطالعه ما ارتباط معني دار بين اندازه حساسيت كانتراست و افزايش سن ديده شد كه اين همبستگي معكوس بود يعني با افزايش سن اندازه حساسيت كانتراست كاهش پيدا كرده در تحقيقاتي كه توسط Owsley ⁽¹⁰⁰⁾  و همكارانش انجام شد مقدار حساسيت كانتراست با چارت پلي رابسون با افزايش سن به طور قابل ملاحظه اي كاهش يافت .

همين طور در مطالعه Ross و همكارانش ⁽⁹⁶⁾  يك كاهش خطي در حساسيت كانتراست با افزايش سن در فركانس هاي فضايي متوسط و بالا مشاهده شد در صورتي كه ارتباط معني داري بين كاهش حساسيت كانتراست با افزايش سن در فركانس هاي فضايي پايين ديده نشد .

Christine Wright ⁽⁹⁴⁾  بيان داشت حساسيت كانتراست در نتيجه افزايش سن با محركين با فركانس فضايي بالا كاهش پيدا كرده كه توسط چارت هاي ديد استاندارد قابل مشاهده نبود .

درباره علت كاهش حساسيت كانتراست با افزايش سن عوامل مختلفي گزارش شد . از جمله : كاهش روشنايي رتين در نتيجه كاهش اندازه مردمك و كدورت مدياي چشم با افزايش سن . همچنين افزايش عيوب انكساري فرد با بالا رفتن سن از عوامل تاثير گذار مي باشد .

Morrison ^{(  67  )} در مطالعه خود به وسيله تداخل سنجي ليزر اثرات تغييرات به وجود آمده در اپتيك چشم ( كاهش روشنايي رتين ، عيوب انكساري بالا و كدورت مديا ) كاهش داد و همچنان كاهش حساسيت كانتراست را نسبت به افراد جوانتر سالم مشاهده كرد .  Elliot⁽⁴⁾ عقيده داشت اين ميزان كاهش حساسيت كانتراست وابسته به سن در واقع به علت تغييرات عصبي در پردازش اطلاعات بينايي است .